André de Reus en Els Nys over het ontstaan, de waarden en de toekomst van ATIR België
In 2006 sloegen André de Reus en Els Nys de handen ineen om ATIR België op te richten. Sindsdien groeide het bedrijf uit tot een gerespecteerd adviesbureau in de Belgische facilitaire sector, met een onwankelbare reputatie voor onafhankelijk, eerlijk en deskundig schoonmaakadvies. Nu ATIR België haar twintigjarig jubileum viert, blikken de twee oprichters terug op een avontuurlijk pad, van pionieren in een onontgonnen markt tot het opleiden van een nieuwe generatie adviseurs.
Wij spraken met André en Els over hoe het allemaal begon, wat ze geleerd hebben en wat ze ATIR België toewensen voor de volgende twintig jaar.
Een onverwachte roeping in de schoonmaakbranche
André studeerde marketing en belandde, tegen zijn zin, naar eigen zeggen, bij een schoonmaakbedrijf in Hoorn. Wat aanvankelijk voelde als een stap terug, bleek een openbaring. In het schoonmaakbedrijf, waar hij tien jaar werkte en het personeelsbestand liet groeien van 180 naar 800 medewerkers, zag hij iets wat hem niet losliet: de mensen op de werkvloer kregen altijd de hardste klappen, terwijl het management dit niet altijd inzag.
“Dit moet veranderen. Ik wil een adviesbureau beginnen waarin ik op kan komen voor de misstanden in de schoonmaakbranche.”
Samen met partners uit de branche, richtte hij ATIR in Nederland op: Advies, Training en Innovatie Instituut voor Reinigingsvraagstukken. De naam begint met een A: een bewuste keuze van een van de oprichters, want zo stond het bedrijf altijd bovenaan in lijsten.
De eerste grote klant was de Jaarbeurs in Utrecht. Het project gaf ATIR enorme publiciteit en een vliegende start. Binnen enkele jaren groeide het bureau naar dertig medewerkers, met topklanten als KLM, de Rabobank, ABN AMRO, Gasunie, diverse Ministeries en een aantal academische ziekenhuizen. In diezelfde periode legde ook Els Nys in België de basis voor wat later ATIR België zou worden, maar dat verhaal begint anders.
Van fysiotherapeut tot Schoonmaakadviseur/VSR-expert: de weg van Els
Els Nys heeft een heel andere achtergrond. Ze studeerde fysiotherapie, werkte twaalf jaar in het buitengewoon onderwijs voor kinderen met een mentale beperking en deed daarna jarenlang niets in de sector. Toen haar kinderen groter werden en ze iets nieuws zocht, belandde ze bij Domus Nitida, eerste adviesbureau schoonmaak in België en zo maakte ze voor het eerst kennis met de VSR-methodiek.
“Ik had geen schoonmaak kennis. Maar dat normeringssysteem vond ik wel interessant en ben hier volledig ingedoken.”
Twee dagen per week werkte ze daar als zelfstandige consulent, leerde het vak en ontmoette André. De klik was er meteen. In 2002 was Els ook via André, in contact gekomen met SVS (partner in schoonmaakopleidingen) en werd vervolgens docent België voor opleidingen in de VSR-methodiek. In die rol bracht ze tientallen cursisten, medewerkers van opdrachtgevers én schoonmaakbedrijven, extra kennis bij over de professionalisering van de schoonmaak. Ze deed dat met overtuiging: wie de methodiek écht begrijpt, levert betere kwaliteit. Dat was haar drijfveer.
“Ik heb heel veel mensen opgeleid. Ik denk dat ik wat betreft de theoretische opbouw van de schoonmaak hier in België toch wel wat heb verwezenlijkt.”
In 2006 besloten Els en André samen ATIR België op te richten, met Els als drijvende kracht op de Belgische markt. Els was voor 60% aandeelhouder en ATIR Nederland voor 40%, achteraf een beslissing waar zij André, nog altijd dankbaar voor is. Eind december 2012 heeft Els haar aandelen verkocht aan Hayk Simons (huidig eigenaar/aandeelhouder van ATIR en Contrast) en Ferenc van de Sterren (directeur/aandeelhouder tot 2021) en is nog tot december 2019 blijven werken als zelfstandig adviseur voor ATIR.
De Belgische markt: een andere wereld
België was in 2006 een vrijwel onaangeroerd terrein voor schoonmaakadvies. De branche was er minder geëvolueerd dan in Nederland, eigen beheer was nog heel gebruikelijk en facilitaire managers keken nauwelijks inhoudelijk mee naar schoonmaakcontracten. De professionalisering van de schoonmaakbranche stond er nog in de kinderschoenen en precies daar zag ATIR haar opdracht.
Els’ eerste taak was VSR bekendmaken in België. De allereerste factuur die ze uitschreef, was voor een informatiedag over VSR voor de Stad Gent. Die eerste klant is vandaag de dag nog altijd klant van ATIR België.
“De Stad Gent is nog altijd klant. De allereerste factuur dat ik ooit maakte, was voor hen.”
Uiteindelijk bouwde Els een indrukwekkende klantenportefeuille op: de Stad Gent, VRT, UZ Gent, OLV Aalst, Fortis (het latere BNPPF), Acerta, Aktiefinvest, Toyota, Vlaamse overheid, OPZ Rekem, OPZ Geel.
Eerlijk advies, ook als het pijn doet
ATIR werd in de beginjaren niet door iedereen omarmd. Ze werden door de schoonmaakbedrijven ‘contractbrekers’ genoemd, want ze legden bloot wat schoonmaakbedrijven liever verborgen hielden: contracten die waren opgesteld voor 1.000 uur, maar waarvoor slechts 900 uur werd uitbetaald aan de uitvoerders. Schoonmaakcalculaties die gewoon niet klopten en waarbinnen ook heel vaak onvoldoende leiding was berekend.
“We trokken de klanten aan die openstonden voor eerlijk advies. Dat vertaalt zich altijd in mond-tot-mondreclame.”
Toch kwamen de goede klanten vanzelf. Mond-tot-mondreclame deed zijn werk. André vertelt hoe hij bij een potentiële klant die eisen stelde tegen de ATIR-principes in, gewoon opstapte. Buiten vroeg zijn collega of hij gek was geworden. Maar het bleek steeds weer: de klanten die niet transparant durfde te zijn, waren niet de klanten die ATIR zocht. En dat principe gold aan beide kanten van de grens.
Mensen als goudmijn
Zowel André als Els benadrukken dat het succes van ATIR bovenal te danken was aan de mensen. De filosofie was eenvoudig: medewerkers zijn het kapitaal van de organisatie. Als zij weglopen, verlies je kennis die je jaren kost om terug op te bouwen.
“Onze mensen waren het kapitaal van mijn organisatie. Als dat kapitaal wegloopt, ben ik een heleboel kennis kwijt.”
Els investeerde jarenlang in de mensen om haar heen, niet alleen de collega’s bij ATIR, maar ook de cursisten die ze opleidde en klaarstoomde voor het vak. Marjolein, die zij zorgvuldig heeft begeleid tot een volwaardige schoonmaak adviseur waarna ze het stokje als opleider bij SVS en lid van VSR-commissie heeft overgenomen. Voor Els was dat geen toeval, maar een bewuste keuze: kennis moet je doorgeven.
Voor Els was de samenwerking met André en ATIR Nederland altijd een voorbeeld van wat goede samenwerking kan zijn: respectvol, vakinhoudelijk sterk en oprecht. Ook nu, na de verkoop en het pensioen, onderhouden ze een warm contact.
Wat hadden ze anders gedaan?
André’s spijt zit in één onvoltooide droom: Facility Synergy. Dit bedrijf was destijds met samenwerkende partners opgericht: ATIR Nederland, HTC Advies en Security Adviesgroep. Het doel van Facility Synergy: alle facilitaire diensten, zoals catering, beveiliging, schoonmaak onder één adviesparaplu brengen.
“We waren onze tijd destijds heel ver vooruit. Vond ik écht jammer dat we dat destijds niet hebben doorgezet.”
Het idee strandde, omdat de samenwerking onvoldoende tot stand kwam. Maar André ziet hoe ATIR (door de fusie met HTC Advies) opererend onder de naam Contrast nu langzaam die richting toch weer oppakt en die gedachten maakt hem trots.
Els kijkt terug met de wijsheid van een ondernemer. Als ze iets had mogen meegeven aan zichzelf in 2006, dan is het dit: durf eerder te groeien. Eerder mensen aantrekken, eerder delegeren, eerder vertrouwen op wat je hebt opgebouwd. Niet omdat het fout ging, integendeel, maar omdat de basis die ze legde sterk genoeg was om sneller op te bouwen.
De toekomst: breed, bekwaam en bewezen
Wie de evolutie van ATIR wil begrijpen, moet weten hoe een kwaliteitscontrole er voor 2010 uitzag. Uitgeprinte plattegronden, kleurstiften van de kinderen en een avond aan tafel: hokje voor hokje, ruimte voor ruimte ingekleurd in rood, groen en blauw. Dit was de zeer arbeidsintensieve realiteit. Rond 2011 kwam de eerste digitale VSR tool, en dat was een kantelpunt. Vandaag werkt ATIR met volledige digitale kwaliteitsmetingen, prestatie dashboards, datavisualisatie. Richting 2030 evolueert de organisatie verder naar een volledig data-gedreven aanpak.
In een vervolg interview met ATIR-directeur Bruno Van Coillie & Adviseur Marjolein de Detter blikken wij verder terug op de overname van Spacewell in 2024 en nemen we u mee in de toekomstvisie van ATIR.
André en Els kijken vooruit met heldere verwachtingen. André hoopt dat ATIR facilitair breed blijft groeien: dat de synergie tussen alle facilitaire processen eindelijk haar volle potentieel bereikt. Een ambitie die hij al in zijn actieve jaren koesterde, en die hij nu met plezier ziet opbloeien.
Els legt de nadruk op mensen. Het vinden van écht gekwalificeerde adviseurs is een uitdaging. Maar juist daar ziet Els een kans: kennis overdragen aan de volgende generatie, hen begeleiden en vormen zodat zij die expertise op hun beurt weer meenemen naar de markt.
” In België liggen er nog volop kansen op het vlak van advies en opleiding. De markt is er klaar voor, nu is het zaak om de juiste mensen te vinden die de kennis verder dragen.”
En de technologie? André is enthousiast. Hij ziet hoe software zoals GRIP Facility ATIR helpt om contracten en kwaliteitsmetingen te digitaliseren, en het stemt hem hoopvol dat de Belgische markt er steeds ontvankelijker voor wordt.
Twintig jaar, één lijn
Wat André en Els verbindt, is niet alleen hun gedeelde geschiedenis, maar ook hun gedeelde overtuiging: eerlijk advies, gedegen vakmanschap en respect voor de mensen op de werkvloer. Dat was het fundament van ATIR toen, en dat is het fundament van ATIR België in de toekomst.
Op 29 oktober komen ze naar Antwerpen voor het jubileumfeest en wie weet staan ze even op het podium om voor honderd aanwezigen te vertellen hoe het allemaal begon. Een verhaal over twee mensen die geloofden dat schoonmaken meer waard is dan de markt er vaak voor betaalt. En die dat met hun hele loopbaan hebben bewezen.